Werken in het openbaar groen betekent werken in het zicht van anderen, met machines die krachtig, zwaar en potentieel gevaarlijk zijn. Toch wordt wet- en regelgeving rondom arbo en veiligheid vaak pas serieus genomen als er iets misgaat. En dan is het meestal te laat.
De regels zijn er niet om het werk lastiger te maken, maar om schade, letsel en aansprakelijkheid te voorkomen. Wie professioneel werkt, moet weten wat verplicht is, wat verstandig is en waar in de praktijk de meeste fouten worden gemaakt.
De basis: verantwoordelijkheid ligt bij de werkgever
Volgens de Arbowet is de werkgever verantwoordelijk voor een veilige werkplek. Dat geldt ook wanneer het werk buiten plaatsvindt en met mobiele machines wordt uitgevoerd. In de praktijk betekent dit dat machines veilig moeten zijn, medewerkers instructie moeten hebben gehad en risico’s vooraf in kaart moeten zijn gebracht.
Veel bedrijven denken dat een CE-markering voldoende is. Dat is een misverstand. CE geeft aan dat de machine aan Europese eisen voldoet, maar zegt niets over hoe deze wordt ingezet. De gebruiker en de werksituatie blijven bepalend voor de veiligheid.
Risico-inventarisatie en instructie
Een risico-inventarisatie en -evaluatie, vaak afgekort tot RI&E, is verplicht voor vrijwel ieder bedrijf. Voor werkzaamheden in het openbaar groen betekent dit onder andere aandacht voor machinegebruik, verkeerssituaties, hellingen en omstanders.
Daarnaast moet aantoonbaar zijn dat medewerkers instructie hebben gehad. Dat hoeft geen dik handboek te zijn, maar wel duidelijke uitleg over bediening, onderhoud en veilig werken. In de praktijk zien we dat veel ongelukken ontstaan door routine en aannames. Juist ervaren medewerkers slaan stappen over.
Persoonlijke beschermingsmiddelen zijn geen formaliteit
Gehoorbescherming, veiligheidsschoenen, oogbescherming en waar nodig snijvaste kleding zijn geen vrijblijvende accessoires. Ze zijn verplicht wanneer het risico dat vraagt. Het is aan de werkgever om te bepalen wat nodig is en erop toe te zien dat het ook daadwerkelijk wordt gebruikt.
Wat vaak misgaat, is dat middelen wel beschikbaar zijn, maar niet consequent gedragen worden. Bij een controle of incident weegt dat zwaar mee. Beschikbaar stellen is niet genoeg, handhaven hoort er ook bij.
Veilig werken in de openbare ruimte
Werken langs wegen, paden en openbare terreinen brengt extra risico’s met zich mee. Afzetting, zichtbaarheid en verkeersmaatregelen zijn essentieel. Dit geldt niet alleen voor drukke wegen, maar ook voor fietspaden en woonwijken.
Machines die worden ingezet in de openbare ruimte moeten technisch in orde zijn en passen bij de situatie. Te zwaar, te breed of slecht overzichtelijk materieel verhoogt het risico voor zowel de bestuurder als de omgeving.
Aansprakelijkheid bij schade of letsel
Wanneer er schade ontstaat of iemand letsel oploopt, wordt vrijwel altijd gekeken naar naleving van de regels. Is de machine geschikt, is onderhoud aantoonbaar uitgevoerd en was de medewerker voldoende geïnstrueerd? Ontbreekt één van die onderdelen, dan kan de aansprakelijkheid snel oplopen.
In de praktijk zien we dat goede bedoelingen weinig gewicht hebben zonder vastgelegde afspraken en documentatie. Wat niet is vastgelegd, bestaat juridisch vaak niet.
Conclusie
Veilig werken in het openbaar groen vraagt meer dan een goede machine alleen. Wetgeving, arbo en praktijk zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wie dit serieus organiseert, voorkomt niet alleen boetes en claims, maar zorgt vooral voor continuïteit en rust in het werk.
Veiligheid is geen extra taak naast het werk, maar een vast onderdeel ervan.